Հեքիաթներ, Թարգմանություններ, Ինքնակրթություն

Մեկ րոպեից, մայրի՛կ. Է․Խ․Բենջամին

Մայրիկը թխվածքաբլիթներ էր թխում և հանկարծ ասաց․

-Երևում է` շուտով անձրև է գալու, Ռոռի՛, եղիր բարի, վազիր բակ և  պարանից հավաքիր լվացքը։

-Մեկ րոպե , մայրի՛կ, -պատասխանեց դինոզավրիկ Ռոռին։ Նա շատ զբաղված էր. համտեսում  էր մայրիկի պատրաստած թխվածքաբլիթները։

Տասնհինգ րոպե անց տեղաց հորդառատ անձրև։ Ամբողջ լվացքը թրջվեց, և մայրիկը հուսահատ  բացականչեց․

-Ա՜յ-ա՜յ-ա՜յ, Ռոռի՛․․․

Հայրիկը  աշխատում էր ավտոտնակում:

— Լավություն արա՛ , Ռոռի՛, վազիր կրպակ և բեր  այսօրվա լրագիրը։

-Մի քանի րոպեից, հայրի՜կ, — նա զբաղված էր․ խաղում էր գնդակով։

Կես ժամ անց Ռոռին եկավ կրպակ հայրիկի համար լրագիր գնելու, բայց կրպակն արդեն փակ էր։

Դինան՝ Ռոռիի ավագ քույրը , կատարում էր տնային հանձնարարությունները և խնդրեց եղբորը, որ վերջինս  փակի լոգարանի  ծորակը։

-Մեկ   րոպե,- բղավեց Ռոռին։ Նա շատ զբաղված էր․ մուլտֆիլմ էր դիտում։

Տասը րոպե անց ամբողջ լոգարանը լցված էր ջրով, և հոսում էր դեպի ննջարանները։

— Օ՜յ, Ռոռի՛․․․

Դպրոցի ճանապարհին կար խաղալիքների խանութ, որի առաջ կանգ առավ Ռոռին մի առավոտ․

-Գնանք, արագացրու՛,- անհանգստացած ասաց Ռոռի ընկեր Տոշան,- կուշանանք, շտապի՛ր։

-Մի քանի րոպեից,- ասաց Ռոռին։ Նա զբաղված էր․ հիանում էր խաղալիքներով։

Դասարանում ուսուցիչը նկատողություն արեց Տոշային և Ռոռիին ուշացման համար։

-Եվ այս ամենը քո պատճառով,- սրտնեղած ասաց Տոշան։

Ռոռիի այս պահվածքն արդեն անհանգստացնում էր ծնողներին։

-Նա միշտ աշխատանքը թողնում է հետոյին,- նեղված ասաց հայրիկը։

-Եվ միշտ ուշանում է,- լրացրեց մայրիկը։

-Նրա պահվածքը անտանելի է,- ավելացրեց քույրը։

Եվ ընտանիքը որոշեց պատժել Ռոռիին։

          Ռոռին ամբողջ օրը բակում  ֆուտբոլ էր խաղացել և շատ էր սովածացել։

-Մայրի՛կ, ինձ համար ինչ-որ համեղ  բան պատրաստիր, քաղցած եմ։

-Մեկ  րոպեից, Ռոռի՛,- և շարունակեց հեռուստացույց դիտել։

Ռոռին ստիպված եղավ   օրը քաղցած անցկացնել մինչև ընթրիք։

       Ռոռին որոշել էր ընկերների հետ գնալ հեծանվավարության , բայց անիվը ծակվել էր և նորոգել էր պետք․

-Հայրի՛կ, օգնիր նորոգեմ անիվը։

-Մի րոպե , Ռոռիի՛,- ասաց հայրիկը՝  շարունակելով  կարդալ նորությունները։

Ընկերները գնացին ՝ չսպասելով Ռոռիին․ որքա՜ն վիրավորական էր նրա համար։

        Ռոռին պետքարան ուներ և շատ շտապ, իսկ լոգասենյակում փակվել էր քույրը․

-Դինա, դուրս արի՜, խնդրում եմ։

-Հիմա , Ռոռի, — ասաց քույրը՝  շարունակելով  իր լոգանքն ընդունել։

Ռոռին ստիպված եղավ երկա՜ր սպասել․․․ Ի վերջո լաց եղավ և ասաց

․-Ինչու՞ եմ  ստիպված լինում ամենինչի համար  այսքան սպասել։

-Հիմա դու կհասկանաս մեզ, — պատասխանեց մայրիկը։

    Մայրիկը նրան նվիրեց ժամացույց։ Ռոռին ուշադրությամբ հետևեց , թե ինչպես  վայրկյանաչափը մեկ ամբողջական  պտույտ կատարեց ժամացույցի շրջանում  և ազդարարեց , որ լրացավ մեկ րոպեն։

-Փաստորեն, մեկ րոպեն այսքան քի՞չ է ։ Ափսոս , որ առաջ ես չգիտեի ժամանակի արժեքը։

— Ցույց կտա՞ս քո նոր ժամացույցը,- ասաց Դինան։

-Մի   րո՜․․․,- խոսքը սկսեց Ռոռին և անմիջապես էլ լռեց,- ահա՛, խնդրեմ, նայի՛ր,- ժպիտով պատասխանեց Ռոռին։

Հեքիաթներ, Թարգմանություններ, Ինքնակրթություն

Մեծահոգի ծառը․ Շել Սիլվերշտեյն

Մեծահոգի ծառը

Նկարագրություն

Փոքրիկ տղան և Խնձորենին․․․

Նրանց հարաբերությունների հուզիչ պատմությունն է նկարագրված այս գրքում : Մանկուց մինչև ծերություն, խնձորի ծառը օգնում է տղային, կատարում է իր բոլոր ցանկությունները և ուրախ է դրանով: Եվ ի՞նչ է դրա դիմաց ստանում։ Դժբախտաբար, ոչի՛նչ: Բայց արդյո՞ք դա կարևոր է: Ի վերջո, Խնձորենին պարզապես սիրում է տղային: Բոլոր տարիքի ընթերցողների համար այս տխուր պատմությունը պատմել և միայն սև ու սպիտակ գույներով նկարել է Շել Սիլվերշտեյն անունով արտառոց տղամարդը:

Անտառում ապրում էր  մի Խնձորենի․․․ և նա սիրում էր մի փոքրիկ տղայի, ով յուրաքանչյուր օր գալիս  էր  իր մոտ, հավաքում էր ծառի տերևները և  հյուսում ծաղկեպսակ, որպեսզի դառնա Անտառի Թագավոր։  Տղան հաճախ էր բարձրանում ծառի ճյուղերին, ճոճվում էր, խնձոր ուտում․․․Նրանք նույնիսկ պահմտոցի էին խաղում ․․․Իսկ խաղից հետո փոքրիկը քնում էր Խնձորենու ստվերում։

Տղան շատ էր սիրում Խնձորենուն, իսկ Խնձորենին միայն երջանիկ էր։

Բայց անցավ ժամանակ, տղան մեծացավ, իսկ ծառը սկսեց հաճախ միայնակ մնալ։

Եվ ահա մի անգամ տղան այցելեց Խնձորենուն և վերջինս ասաց․

-Արի՛ այստեղ, տղա՛ս, ցատկիր ճյուղերիս վրա, համտեսիր իմ խնձորներից, խաղա  իմ ստվերում և դու կլինես երջանիկ։

-Ես արդեն շատ մեծ եմ, որպեսզի բարձրանամ ծառ և ճոճովեմ ճյուղերիդ,- պատասխանեց տղան,- ինձ հիմա անհրաժեշտ են  գնել այնպիսի  բաներ, որից ես հաճույք կստանամ։ Ինձ անհրաժեշտ  է գումար, կարո՞ ղ ես  գումարով օգնել։

-Ներիր, բայց ես գումար չունեմ, — պատասխանեց Խնձորենին,- սակայն կարող ես հավաքել իմ խնձորները  և քաղաքում վաճառել։ Փոխարենը կվաստակես գումար և կլինես երջանիկ։

Տղան անմիջապես անցավ գործի՝ բարձրանալով  ծառը  հավաքեց բոլոր խնձորները ու հեռացավ ։  Իսկ Խնձորենին երջանիկ էր, որ կարողացավ օգնել իր ընկերոջը։

Այս ամենից հետո տղան բավական երկար ժամանակ չէր այցելում Խնձորենուն, իսկ  ծառը տխրում էր և սպասում․․․

Մի օր տղան վերադարձավ ։ Տղային տեսնելով ծառը սկսեց հուզմունքից դողալ և ասաց․

-Արի՛ այստեղ, առաջվա նման խաղա ինձ հետ և դու կլինես երջանիկ։

— Ես շա՜տ զբաղված եմ , որպեսզի խաղամ քեզ հետ,- կտրուկ պատասխանեց տղան,- ինձ հիմա անհրաժեշտ է տաք տուն, ուզում եմ ունենալ կին և երեխաներ, իսկ դրա համար ինձ անհրաժեշտ է տուն։ Կարո՞ղ ես ինձ տուն տալ։

-Ես տուն չունեմ, իմ  տունն անտառն է ,  բայց փոխարենը կարող ես կտրել իմ ճյուղերը և պատրաստել տուն։

Տղան այդպես էլ արեց, իսկ ծառը միայն երջանիկ էր, որ կարողացավ օգնել ընկերոջը։

Որոշ ժամանակ անց տղան նորից հայտնվեց։  Նրան տեսնելով` Խնձորենին այնքան երջանիկ էր, որ հուզմունքը զսպելով, հազիվ արտաբերեց․

-Արի՛ այստեղ, տղաս,  մի փոքր խաղա ինձ հետ․․․

-Ես շատ ծեր եմ և տխուր քեզ հետ խաղալու համար,- պատասխանեց տղան,- ինձ անհրաժեշտ է պատրաստել նավ և ճամփորդել հեռու, շատ հեռու, որպեսզի ինձ երջանիկ զգամ։

Խնձորենին տրամադրեց իր փայտից և երջանիկ էր, բայց այս անգամ` ոչ  այնքան։

Իսկ տղան ճամփորդեց հեռուներում , և որոշ ժաամանակ անց վերադարձավ Խնձորենու մոտ։

-Ների՛ր, տղաս,- ասաց ծառը,- ես այս անգամ ոչինչ չունեմ, որպեսզի քեզ  օգնեմ, անգամ խնձոր չունեմ, որ հյուրասիրեմ։

-Այլևս ատամներ չունեմ, չեմ կարող ուտել քո խնձորներից։

— Ես ճյուղեր էլ չունեմ, որ նստես ճյուղերիս և ճոճվես,- տխուր հառաչեց ծառը։

— Ես այժմ շատ ծեր եմ , ճոճվելու համար,- պատասխանեց տղան։

— Կներես, ես շատ կուզեի քեզ ինչ-որ բան տալ, բայց այլևս ոչինչ չունեմ,- լացակումած պատասխանեց Խնձորենին,- միայն ծեր կոճղն է  մնացել, ուրիշ ոչինչ, ների՛ր․․․

-Իսկ ինձ շատ բան պետք էլ չի, — ասաց տղան, — այժմ ինձ միայն անհրաժեշտ է խաղաղ մի անկյուն, որտեղ կնստեմ և կհանգստանամ։ Ես շատ եմ հոգնել։

-Դե ինչ, ծեր կոճղը հենց դրա համար է, նստիր կոճղիս և հանգստացիր, տղա՛ս։

Տղան այդպես էլ արեց․․․

Իսկ Խնձորենին երջանիկ էր, որ այս անգամ էլ կարողացավ օգնել իր ընկերոջը․․․

Հեղինակ ՝ Շել Սիլվերշտեյն

Թարգմանեց Մելինե Սիմոնյանը

Աղբյուրը՝ https://mel.fm/knigi/8547260-new_books

Հեքիաթներ, Թարգմանություններ, Ինքնակրթություն

Ինչպես մի անգամ Ցերեկն ու Գիշերը վիճեցին․․․Ելենա Լեմեշ

     Ցերեկն ու Գիշերը հերթափոխում էին միմյանց և ամեն անգամ հանդիպելիս հարցնում էին , թե ո՞վ է նրանցից կարևորը։

-Իհարկե՛ ես,- ասում էր Ցերեկը,- երբ ես հայտնվում եմ , մարդիկ անցնում են իրենց գործերին։ Իմ շնորհիվ երեխաները սովորում են շատ բաներ դպրոցում և մանկապարտեզներում, հաճախում են կինոներ և թատրոններ, նկարում են, կոնֆետներ ուտում, զվարճանում զբոսայգիներում։

Այս ամենի մասին սկսեց մտածել Գիշերը։ Իսկ գուցե ճի՞շտ կլիներ, եթե ինքը չհայտնվեր։ Չէ՞ որ,  գիշերը և՛ մեծերը, և՛ փոքրերը քնում են , և ամենահետաքրքիրը նրանց հետ, որ կատարվում է, դա երազներն են։  Իսկ երազը, դա մուլտֆիլմ չէ։ Մուլտֆիլմները ավելի հետաքրքիր են։

Որոշելով, որ  մարդկանց համար առանց իրեն  ավելի լավ կլինի , մի անգամ Գիշերը չեկավ հերթափոխելու Ցերեկին։

Եվ ահա սկսվեց տոնը։ Երեխաներին  այլևս հարկավոր չէր հագնել իրենց գիշերազգեսները և լվանալ ատամները, առավել ևս պառկել քնելու, քանի որ դրսում շողում էր պայծառ արևը և անդադար երգում էին թռչունները։ Ծնողները որոշեցին, որ պետք է երեխաներին ճանապարհեն դպրոց և իրենք էլ գնան աշխատանքի։ Փոքրերին ուղարկում էին մանկապարտեզ, խանութները չէին փակվում, ոչինչ կանգ չէր առնում։ Շարունակվում էր անվերջանալի օրը։

Եվ ահա այն ժամանակ, երբ պետք է գար հաջորդ օրը, և բոլորը հոգու խորքում երազում էին քնել ու մի քիչ հանգստանալ, Գիշերը չէր գալիս։ Կարուսելները, աշխատանքը , դասերը, ուրախությունն ու մուլտֆիլմները պտտվում էին նորից ու նորից։ Սակայն, չգիտես ինչու,  ոչ ոք ուրախ չէր։ Մեծերը միայն զարմանում էին, թե այս ի՜նչ երկար օր է և ինչու՞ չի ավարտվում։

Իսկ փոքրիկները սկսել էին կամակորություններ անել, հաճախ լացել,աչքերը հոգնած էին , իսկ վառ օրվա արևը նրանց թույլ չէր տալիս քնել։ Ոչ ոք ուրախ չէր այդ անվերջությանը։

Բոլորը անհամբեր սպասում էին խաղաղ  երեկոներին և  մութ կեսգիշերին։ Միայն թե Գիշերը չէր շտապում հայտնվել։ Նրան այնքան հետաքրքիր էր հետևել մարդկանց անվերջանալի իրադարձություններին, որ որոշել էր այլևս դուրս չգալ Երկիր մոլորակի վրա։

Բայց հանկարծ Փոքրիկ Աստղը ասաց․

-Նայի՛ր, Գիշեր, ինչ է նկարել փոքրիկ տղան, նստած պատուհանին մոտ։  Այդ ես եմ՝ Փոքրիկ Աստղը, նստած քո սև թիկնոցի վրա։

Եվ իսկապես, տղան  հոգոց հանելով նկարում էր մութ երկինք և  աստղեր։

        -Ինչի՞ մասին ես մտածում , տղա՛,- հարցրեց Աստղիկը։

     — Գիշերային երկնքի և աստղերի մասին,- պատասխանեց տղան, — ահա մի քանի օր է, ինչ Գիշերը չի գալիս մեզ մոտ։ Իսկ ես այնքան էի սիրում հետևել աստղազարդ երկնքին, լսել մայրիկիս պատմած գիշերային հեքիաթները և կատվիս՝ Մուրզիկի հետ քնել անկողնումս։ Միթե՞ գիշերը չի տեսնում , թե մենք որքան  տխուր ենք առանց նրա։

    Ամաչեց Գիշերը, և դուրս գալով իր թաքստոցից բոլորին պարգևեց անուշ և խաղաղ քուն։ Իսկ այն փոքրիկին, ով ամենից շատն էր իրեն կարոտել , նվիրեց ամենաբարի երազը, որտեղ նա հեծել էր վադագույն փղիկին․ խաղում էր ամենազվարճալի կապիկների հետ և լողում էր ամենափայլուն աստղի հետ։ Չէ՞ որ, երազում կարող են կատարվել ամենաանիրական հրաշքները, նույնիսկ այնպիսիք, ինչպիսին չի կատարվում  մուլտֆիլմերում։

       Իսկ Ցերեկն ու Գիշերը այլևս չէին վիճում, քանզի գիտեին, որ երկուն էլ անփոխարինելի են , նրանց սպասում են և՛ մեծերը, և՛ փոքրիկները։

Հեղինակ՝ Ելենա Լեմեշ

Թարգմանեց Մելինե Սիմոնայնը

Աղբյուրը՝ http://www.fun-edu.ru/poleznye-materialy/skazka-na-noch-4/

Հեքիաթներ, Թարգմանություններ, Ինքնակրթություն

Գիտե՞ս, թե քեզ որքան եմ սիրում․․․Սեմ ՄաքԲրատի

Անչափ բարի և հետաքրքիր հեքիաթ քնից առաջ ․

Նկարագրություն․

Գիտե՞ք, թե որքան ուժեղ կարող է լինել սերը: Ըստ Ձեզ՝ կարո՞ղ է չափվել սերը: Հնարավո՞ր է բառերով նկարագրել բոլոր այն զգացողությունները, որոնք գերակշռում են , երբ մենք ամուր և գորովալից գրկում ենք մեր երեխաներին: Մենք ուրախ ենք ասել, թե որքան ենք սիրում նրանց , բայց սերը չափելը այնքան էլ հեշտ չէ: Այսպես են խոսում փոքրիկ Նապաստակն ու մեծը ՝ փորձելով չափել իրենց սերը :

Իռլանդացի գրող Սեմ ՄաքԲրատիի գիրքը առաջին անգամ լույս է տեսել ավելի քան 16 տարի առաջ և թարգմանվել 37 լեզուներով: Այս հեքիաթը ՝ բարի և հասարակ, կարծես ստեղծված է, որպեսզի այն կարդան քնելուց առաջ: Սա գիրք է երեխաների և նրանց ծնողների համար, թոռնիկների, տատիկների և պապիկների, երիտասարդ սիրահարների համար՝ բոլոր նրանց համար, ովքեր սիրում են:

Գիտե՞ս, թե քեզ որքան եմ սիրում․․․

Եկավ քնելու ժամը, և փոքրիկ Նապաստակը ամու՜ր-ամուր բռնեց մեծ Նապաստակի ականջներից և ձգեց իրեն՝ համոզվելու համար, որ  լսում է․

-Գիտե՞ս, թե ես քեզ որքա՜ն եմ սիրում։

-Իհարկե ո՛չ, փոքրիկս, որտեղի՞ց իմանամ։

-Ես սիրում եմ քեզ, ա՜յ այսքան,- ու փոքրիկ Նապաստակը լայն բացեց թաթիկները։

-Իսկ ես քեզ՝ ա՜յ այսքան,- և երկարացրեց թաթերը մայր Նապաստակը։

«ՈՒ՛խ, ինչ հիանալի է»,-մտածեց փոքրիկը։

-Էդ դեպքում, ես քեզ սիրում եմ ա՜յ այսքան,- և սկսեց ձգվել դեպի վեր որքան կարող էր։

-Իսկ ես քեզ՝ ա՜յ այսքան,- և  տեղում ձգվեց բարձրահասակ մայր Նապաստակը։

«Օօօ՜, այսքան բարձր, երանի ես էլ կարողանայի այսքան  ձգվել»։

Այնուհետև փոքրիկ Նապաստակը կռահեց , թե ինչպես  կարելի է մայրիկին արտահայտի իր սերը․

Նա հենվեց առջևի թաթերի վրա, իսկ ետևիները բարձրացրեց դեպի վեր․

 -Ես քեզ սիրում եմ  մինչև ոտնաթաթերիս ծայրը։

-Ես ևս սիրում եմ քեզ մինչև  քո ոտնաթաթերի  ծայրը, -և գրկելով փոքրիկին բարձրցրեց որքան կարող էր դեպի վեր։

— Դե, ուրեմն …  ես քեզ սիրում եմ … գիտե՞ս, թե որքան… այսքան, — և փոքրիկ նապաստակը մի քանի անգամ պտույտներ արեց ու ցատկեց դեպի վեր՝ որքան կարող էր բարձր:

— Եվ ես եմ քեզ  այդքան սիրում, — մեծ Նապաստակը ժպտաց և բարձր ցատկեց տեղում,  այնքան, որ ականջները հասան  ծառի ճյուղերին:

«Այ սա ցա՜տկ էր, — մտածեց փոքրիկ նապաստակը,- երանի ես էլ  կարողանայի այդպես ցատկել»:

— Ես քեզ սիրում եմ շատ հեռու, այս ճանապարհից շա՜տ հեռու, ինչպես մեզնից  հեռու է ա՜յն գետը :

— Եվ ես – ինչպե՛ս մինչև  գետը  և ա՜յն բլուրները…

«Ինչքա՞ն», — մտածեց փոքրիկ Նապաստակը  կիսաքնած։ Այլևս  ոչինչ նրա մտքով չէր անցնում։

 Թփերից վերև, երևում էր միայն մութ երկինքը։ Երկնքից այն կողմ այլևս ոչինչ չկա։

-Ես սիրում եմ քեզ  մինչև  լուսին, — շշնջաց փոքրիկ Նապաստակը և փակեց աչքերը:

«Այ քեզ բան, այդքան  շա՞տ…»,- Մեծ նապաստակը նրան գրկելով  դրեց տերևներից պատրաստած  անկողնում:

Ինքն էլ տեղավորվեց  փոքրիկի կողքին, համբուրեց և  կամանցուկ ականջին շշնջաց.

«Եվ ես քեզ սիրում եմ մինչև  լուսին և դեպի ետ»:

Հեղինակ՝ Սեմ ՄաքԲրատի

Թարմանեց Մելինե Սիմոնյանը

Աղբյուրը՝ https://liwli.ru/creativity/znaesh-kak-ya-tebya-lyublyu-samaya-milaya-skazka-sema-makbratni/

Առցանց ուսուցում, Թարգմանություններ

Դասը հրաշալի և կենտրոնացված անցկացնելու տասը մեթոդ ․«Լոլիկի տեխնիկա, վեցանկյուն հետաքրքիր հարցերով և ոչ միայն․․․»

Շաբաթվա ավարտին դասապրոցեսները ավելի դժվար են ընթանում՝ սովորողները ցանկանում են որքան հնարավոր է շուտ ավարվտեն դասերը և սկսվեն հանգստյան օրերը, իսկ ուսուցիչները պետք է ավելի շատ ջանք և եռանդ ծախսեն մինչ ուրբաթ օրվա ավարտը, որպեսզի այդ օրը հաջողությամբ ավարտվի։ Ամերիկացի աշխարհագրության ուսուցիչ Թոմ Դեվիդսոնը առաջարկել է տասը հետաքրքիր գաղափար, որոնք կիրառելու ընթացքում սովորողները չեն հոգնի և չեն քնի դասասեղանների վրա։

1.Աշխատանքային գրքեր՝ անկախ աշխատանքի համար

Ընդլայնված համառոտագրությունները, ամրապնդման վարժությունները, աշխատանքային գրքերը մեծացնում են ինքնուրույն աշխատանքի պատասխանատվությունը սովորողների մոտ, իսկ ուուցիչներին տալիս են ազատ ժամանակ։

Եթե ուսուցիչը աշխատանքի մեծ մասը հանձնարարի սովորողներին, ապա նրանք կզարգացնեն ուսումնառության անկախ հմտություններ։ Իսկ ինքը այդ դեպքում կարող է ավելի շատ ուշադրություն դարձնել այն սովորողներին, ովքեր իրենց ուսուցման ընթացքում լրացուցիչ աջակցության կարիք ունեն։

Երեխաներին պետք է խրախուսել, որպեսզի ինքնուրույն աշխատե, այդ դեպքում նրանք ինքնին կհամոզվեն, որ մեծ պատասխանատվության դեպքում ավելի է բարձրանում նրանց անձնական առաջընթացը։

2. Վեցանկյուն հետաքրքիր հարցերով

Ութսունականների վերջին ամերիկյան հեռուստատեսությամբ ցուցադրվում էր սիրելի վիկտորինա, որի մասնակիցները ստիպված էին տեղաշարծվել վեցանկյան խաղադաշտով։ Եթե նրանք կարողանային հարցերին ճիշտ պատասխանել, ապա հնարավորություն կստանային վեցանկյան դաշտում տեղաշարծվելու ըստ ցանկության և տալ համապատասխան քայլին տրվող հարց։

Ի՞նչ կասեք, եթե նույն ձևով կազմակերպենք դասը։ Աշակերտները կկարողանան մշակել տեսական կամ գործնական նյութեր, բայց այդպիսով կառաջնորդվեն իրենց շահերով։ Հարցերի դժվարության յուրաքանչյուր մակարդակ կարող է նշանակվել որոշակի գույնով, և սովորողները կպատասխանեն նրանց՝ գունավորելով իրենց գիտելիքների վեցանկյունը։ Այս նմուշով կարելի է կազմել ձևանմուշ, որի դեպքում խաղի մեխանիզմը ավելի պարզ կդառնա։

3. «Լոլիկի տեխնիկա»

Գուցե լսե՞լ եք «լոլիկի տեխնիկայի» մասին, երբ դասերը բաժանվում են քսան-քսանհինգ րոպե տևողությամբ նստաշրջանի և դրանց հետևից միշտ կա հինգ րոպեանոց ընդմիջում՝ ուշադրությունը վերականգնելու համար։

Այս մեթոդը հատկապես օգտակար է քննություններին նախապատրաստվելու ընթացքում, և այն կօգնի մեզ արթնացնել սովորողներին, ովքեր պարբերաբար դասարանում ընկնում են ակնթարթային քնի մեջ։

Եթե ուզում եք դասի ընթացքում ամրապնդել նյութը, ապա շարունակեք հետևյալը․ տասնհինգ րոպե սովորողը պետք է ինքնուրույն կրկնի նյութը, ապա հինգ րոպե ինքնաստուգում կատարի , ապա նորից ճիշտ ընթացքով կրկնի աշխատանքը։

Այս տեխնիկան օգտագործելուց առաջ սովորողներին հիշեցրեք արդյունավետ կրկնության կանոնները։

4. Աշակերտները՝ որպես ուսուցիչ

Աշակերտները կարող են դասի ընթացքում ուսուցչին փոխարինել իրենց հասակակաիցներով։ Հմուտ կազմակերպելու դեպքում այս մեթոդը լավ արդյունք կտա։ Բազմաթիվ ուսումնասիրություններ ապացուցել են, որ մարդն ավելի հեշտ է սովորել, իսկ հետո հիշել նյութը՝ այն բացատրելով մեկ ուրիշին։ Այս մեթոդը կարող է օգտագործվել ինչպես փոքր խմբերում, այնպես էլ՝ մեծ դասարաններում։

Ուսուցիչը նախապես պետք է սովորողներին հայտնի իր մտադրության մասին և տա նրանց ժամանակ, որպեսզի նրանք կարողանան պատրաստել իրենց դասը և լավ արդյունք մատուցեն։

5. Հաճելի որոշումների վարժություններ

Հաճախ թվում է, որ սովորողները ընկալել են դասի նյութը, բայց երբ խոսքը վերաբերում է այդ գիտելիքի կիրառմանը, նրանք դժվարանում են։ Այս դեպքում փորձեք ստեղծել վարժություն, որում պետք է ցույց տաք ոչ միայն ձեր գիտելիքները, այլև նյութի ընկալումը։ Օրինակ՝ աշխարհագրության դասի ժամանակ իմ սովորողները ինքնուրույն կազմեցին պլան, որը վերաբերում էր միջազգային արձագանքմանն ուղղված արտակարգ իրավիճակներին և մեր մոլորակի տարբեր շրջանների միջև ռեսուսների բաշխմանը։Հիմնական բանը՝ հստակ սահմաններ սահմանելն ու նկարագրել է այն կանոնները, որոնց միջոցով նրանք պետք է առաջնորդվեն՝ իրական պլան կազմելու համար։

Այսպիսով, սովորողները կօգտագործեն գիտելիքներն ու տեղծագործական մտածողությունը՝ կյանքի հստակ իրավիճակներ որոնելու համար։

6.Կարճ ներկայացումներ( պրեզենտացիաներ )

Ընդունե՛ք, որ բանավոր խոսքը ավելի շատ ժամանակի է արժանի, քան սովորաբար նվիրում ենք։ Ինչու՞ չօգտագործել դասընթացների ընթացքում զրուցելու ցանկությունը, որը տեղի է ունենում աշխատանքային շաբաթվա վերջին, կրթական նպատակներով։ Սովորողները կարող են նեղ թեմայով տեսաներկայացում պատրաստել, խոսել այն մասին, թե ի՞նչ են նրանք ներկայումս ուսումնասիրում, անցկացնել փոքրիկ ուսումնասիրություն և անմիջապես ներկայացնել դրա արդյունքները։ Պարզապես նշեք նրանց տրվելիք ժամանակը, նախքան երեխաները կսկսեն խոսել։

7. Ուուցում ապագա խոսնակին

Անչափ կարևոր է անընդհատ սովորել խոսել հասարակության մեջ, որպեսզի քննարկումների կամ ներկայացումների պատրաստվելիս դժվարությունների չհանդիպեք։ Յուրաքանչյուր դասի ընթացքում պարապեք, խոսեք և խոսեցրեք երեխաներին։

Սա կօգնի զարգացնել բազմաթիվ հմտություններ։ Խոսքի հմտությունները, վստահությունը, գրագիտությունը, առարկայի լավ իմացությունը չորս կարևոր բան են, որոնք պետք է պարբերեբար վերապատրաստվեն։ Կարևոր է նաև սովորողներին բացատրել, որ նրանց բառապաշարը կախված է այն լսարանից և այն մրջավայրից, որում տեղի է ունենում միջոցառումը։

8. Նորությունների տեխնիկա

Հասարակության առջև հանդես գալու խոսքի հմտություններ ունենալու հետ մեկտեղ, մի՛ մոռացեք, որ հավասարապես կարևոր է նաև ընթացիկ իրադարձություններից տեղեկացված լինելը։ Այո՛, մենք իրականում չենք սիրում լսել վատ լուրեր, դրանք գրեթե միշտ վատն են։

Հետաքրքիր տեխնիկան կօգնի երեխաներին հետաքրքրվել այնպիսի իրադարձություններով, որոնք իրենց կարծիքով մինչ այդ անտեղի և ձանձրացնող էին։

Ժամանակ տրամադրեք տեղեկատվությունը ներկայացնելու և փաստերի ստուգման կարևորության համար և թույլ մի տվեք շատ հաճախ մուտք գործել ինտերնետ, թող մտապահեն կարդացածը։

9. Հատուկ թեմայի որոնում

Սա լավ հնարավորություն է սովորողների համար դպրոցական շաբաթվա ավարտին՝ անկախ առարկայից։ Որոնումը կարող է լինել պարզ կամ բարդ, որոշում եք ինքներդ, ուսուցիչնե՛ր։

Նախապես սովորողներին բաժանեք զույգերի, տվեք նրանց թաքնված իրերի ցանկը, որոնք նրանք պետք է գտնեն։ Թող աշխատեն՝ լիովին ապավինելով միայն իրենց։ Այս ձևով ավելի հեշտ է ձուլել տեսական նյութը, և գործնական առաջադրանքը թույլ կտա ձեզ օգտագործել սովորողների ամբողջ ուշադրությունը։ Այն ամենը, ինչ ձեզանից պահանջվում է․ թաքցնել քսան-երեսուն բան դասարանում և կատարել փնտրվող առարկայի հետ կապված առաջադրանքներ։

10. Գովազդային արշավ

Թո՛ւյլ տվեք, որ սովորողները իրենք իրենց իսկական գովազդային արշավ ստեղծեն, գովազդային պաստառ նկարեն կամ տեքստ գրեն, իսկ հետո լսարանին համոզեն իրենց գաղափարի ճշմարտության մասին։ Այս մեթոդում կա երկակի նպատակ։ Նախ՝ երեխաները կսովորեն կանխատեսել այն հակափաստարկները, որոնց տեսակետին կարող են հանդիպել։

Երկրորդ՝ նրանք կսովորեն իրենց գաղափարով շարժվել և բացատրել ըստ հասկացածի, իմացածի։

Այսպիսով, դուք կհասնեք նրան, որ սովորողները սկսեն մտածել այն մասին, թե ինչպես գործնականում իրենց գիտելիքները, և ոչ միայն, տեսականորեն սովորել ինքնաբերաբար։

Նկարները՝ Shutterstock

Աղբյուրը՝ https://mel.fm/uchitelyam/675412-afternoon_teaching_strategies#comments

Թարգմանող՝ Մելինե Սիմոնյան

Без рубрики, Թարգմանություններ

Ութ պարզ կանոն, որոնք կօգնեն երեխային սովորել ինքնուրույն կարդալ․ Հատված Այդանա Չեմբերսի « Պատմե՛ք։ Կարդում ենք, մտածում, քննարկում » գրքից

Անգլիացի գրող Այդան Չեմբերսը երկար տարիներ դպրոցում աշխատել է որպես ուսուցիչ և ուսումնասիրել է երեխաների ընթերցանության հետ կապված մի շարք հարցեր, մասնավորապես՝ ինչպե ՞ս են երեխաները կարդալ սովորում, ստանո՞ւմ են բավականություն կարդալիս, կարողանո՞ւմ են վերարտադրել իրենց ընթերցածը։ Չեմբերսը «Պատմել» և «Ընթերցանության տարածություն» գրքերը գրել է ավելի քան քսան տարի առաջ: Երկու գրքերը (մեկ ծածկույթի տակ) լույս են տեսել ռուսերեն «Scooter» հրատարակչության կողմից:

Կարդացողը կարդում է իր համար։ Եվ կարդալու համար նրան անհրաժեշտ է ժամանակ։ Եթե մեծահասակը ցանկանում է , որ երեխան դառնա ընթերցասեր, ապա պետք է նրա ինքնուրույն ընթերցանության համար հարմար միջավայր ստեղծի։
Մի քանի տարի առաջ Ջոն Վերնելը նշել է ընթերցանության ժամանակի հիմնական կանոնները․

  1. Երեխան ունի իրավունք ինքնուրույն որոշելու, թե ի՞նչ գիրք ընտրի և ի՞նչ ժամանակահատվածում այն ընթերցի , ընդ որում՝ գրականությունը պետք է համապատասխանի երեխայի գիտելիքների մակարդակին։
  2. Ոչ մի ուսուցիչ չի կարող նախապես գնահատել, թե ո՞ր գիրքը ճշգրտորեն կհամապատասխանի սովորողի մտավոր և հուզական կարիքներին: Հետևաբար, ստիպված կլինի շատ գրքեր փորձել, փնտրել:
  3. Պետք չէ թողնել ընթերցանությունը ինքնահոսի և հանձնարարել տանը։ Ամեն ընտանիքում չէ, որ կարդալը կենսակերպի մի մասն է։
    Հեռուտացույցը, DVD, համակարգչային խաղերը՝ իրենց բոլոր առավելություններով, լրջորոն կրճատել են երեխաների ցանկությունը երկար և մտածված ընթերցանության սովորություն ձեռք բերելու համար, հատկապես այն ընտնիքներում, որտեղ նախկինում էլ շատ չեն կարդացել։
  4. Ուսուցիչը երբեմն պետք է զերծ մնա գրքի վերաբերյալ գնահատականներ անելուց։ Եթե ուսուցչի հետ կան տարաձայնություններ, ապա երեխան կարող է կորցնել գրքեր կարդալու բոլոր ցանկությունները, իսկ բարձր դասարաններում հատկապես՝ ուսուցիչները շրջանցում են այս հանգամանքը ։ Պատահում է նաև, որ նախորդ ուսուցչից ժառանգում են գրքերից խուսափելը։

5. Ուսուցիչը կարիք չունի կարդալու այն բոլոր գրքերը, ինչը ընտրել են իր աշակերտները։ Եթե երեխաները կարդում են միայն այն, ինչ ուսուցիչը հանձնարարել է նրանց , ապա նրանք կունենան հենց նույն «համերը», ինչ ուսուցիչը, մինչդեռ նրանք պետք է զարգանան իրենց ճաշակով։

6. Եթե երեխան սիրում է ցածրորակ նյութեր ընթերցել, ապա այս փաստը պետք է հաշվի առնել և դպրոցից դուրս փորձել այն լուծել։

7. Բազմաթիվ հայտնի գրողներ դեռ փոքր հասակից կարդացել են բազմազան գրքեր, և նրանց «ճաշացանկի » մեջ այդ «ճաշատեսակը» պատահական է ստացվել։

8. Երեխան պետք է սովորի որոշում կայացնել։ Տվե՛ք նրան իրավունք՝ հրաժարվելու գրքից կամ հակառակը՝ ընտրելու այն։ Այպիսով նա ավելի արագ կկայանա, քան այն ժամանակ, երբ նրան ուսուցիչը ցույց տա, թե ո՞ր գիրքն է ավելի լավը, իսկ որը՝ ոչ։

Այսպիսով, վերը նշվածները շեշտում են, որ մանկության և պատանեկության տարիներին անհրաժետ է շատ և պարբերաբար կարդալ, հակառակ դեպքում քիչ հավանական է, որ երեխայից կմեծանա իսկական ընթերցող։

Որքա՞ն հաճախ պետք է երեխաները ինքնուրույն կարդան

Շատ լավ է, եթե երեխան դասերից հետո ազատ ժամանակ է գտնում իր ինքնուրույն ընթերցանության համար։ Սակայն, հիմնականում երեխաները ժամանակ են ունենում ինքնուրույն կարդալու հանգստյան օրերին և արձակուրդներին։

Որքա՞ն ժամանակ կարող է կարդալ երեխան

Պատասխանը շատ պարզ է․ թող ընթերցի, քանի դեռ պահում է ուշադրությունը և հետաքրքրությունը և մի փոքր ավելին։ Իհարկե, կան այլ սահմանափակումներ էլ։ Բայց, իհարկե, ընթերցման ժամանակը կախված է մի շարք տարբեր գործոններից։ Տարիքով փոքր երեխաները չեն կարող երկար ժամանակ ուշադրությունը կենտրոնացնել, մինչդեռ ավելի մեծ երեխաները՝ կարող են։ Ընթերցող ընտանիքի երեխաները սովորաբար իրենք իրենց «հանձնարարում են» ընթերցել այս կամ այն գիրքը, նրանք շատ ավելի նպատակասլաց են, քան իրենց հասակակիցները՝ չկարդացած ընտանիքներից։ Լավ հագեցած, լուսավորված դասասենյակներում, հաստատված կրթական գործընթացով, երեխաները կարդում են ավելի երկար, քան այն աշակերտները, ում բախտը չի բերել ուսուցչի հարցում, կամ, ստիպված են եղել սովորել անհարմար, ոչ պատշաճ սենյակում ( այս դեպքում միջավայրը կխանգարի ընթերցանությանը ):

Կարիք չկա սպասել արագ արդյունքների, եթե նոր ուսուցիչ է եկել դասարան և փորձում է սովորեցնել այն աշակերտներին, որոնք մինչ օրս չեն ընթերցել ինքնուրույն։Նրանց դեռ պետք է ժամանակ, որպեսզի սկսեն կարդալ ինքնուրույն։

Առաջին դասի համար պետք է երեխաներին բացատրել, թե ինչպիսի փոփոխություններ են լինելու դասապրոցեսում և անմիջապես նրանց համար անհրաժեշտ է բարձրաձայն ինչ-որ բան ընթերցել։ Այդպիսով դուք՝ որպես ուսուցիչ, հեշտությամբ կհամախմբեք ողջ լսարանը և ճանապարհ կհարթեք դեպի ապագա։

Սկզբում ինքնուրույն ընթերցանության համար անհրաժեշտ է , որ երեխան բարձրաձայն կարդա նախապես իր ցանկությամբ ընտրած գիրքը։ Իսկ երբ նրանց մոտ արդեն ձևավորվի ինքնուրույն կարդալու հատկությունը, բարձրաձայն կարդալու պահանջը այլևս կանհետանա։

Լուռ ընթերցման ժամ

Սա ինքն իրեն կարդալու համար հատկացված ժամանակն է։ Ոչինչ չպետք է խանգարի այդ ժամի լռությունը։ Ուսուցիչը չպետք է հետևի, ստուգի, թե ինչպես են սովորողները աշխատում, կամ ականջ դնի նրանց ցածրաձայն ընթերցմանը, ոչ էլ շրջի դասարանով։ Ուսուցիչը չպետք է այդ ընթացքում զբաղվի իր գործերով։

Պետք է ասեմ, որ երեխաներն ավելի պատրաստակամորեն են անում այն աշխատանքը, որը կատարում է նաև նրանցից պահանջողը։ Ուստի, ավելի ճիշտ է, որ կարդալու ժամին ուսուցիչն ինքն էլ բացի իր գիրքը և նստի սեղանի շուրջ։Սովորողները կսովորեն լռությամբ կարդալ, եթե ամեն օր, նույն ժամին, նրանց շրջապատից յուրաքանչյուրը հանգիստ կարդա ինքն իր համար։ Թող դա լինի «սուրբ» ժամ, որը կդառնա ամենօրյա արարողություն և կօգնի մեղմել ուսուցչի աշխատանքը։ Որոշ դպրոցներում ընթերցանությունը կազմակերպվում է միևնույն ժամին բոլոր դասարաններում, որոշներում էլ ՝ կոնկրետ դասարանների ուսուցիչները որոշում են, թե ե՞րբ պետք է մեկ ժամ ընթերցեն։

Արդյո՞ք անհրաժեշտ է լիակատար լռություն ընթերցման ընթացքում

Որքան տարիքով մեծ ենք, այնքան մեզ հաճելի է կարդալ լռության մեջ։ Բայց տարիքով փոքրերը կարդալիս հաճախ զրուցում են։ Նրանք գրքից ինչ-որ բան են միմյանց ցույց տալիս, ծիծաղում, հուշում են, թե ինչ է լինելու հաջորդիվ, գնահատում հերոսներին ու անմիջապես ինչ-որ խաղ կազմակերպում։Նրանք չեն վրդովվում, եթե ինչ-որ մեկը շրջապատում այդպես է վարվում։ Նրանցից պահանջելով լիակատար լռություն՝ մենք կվտանգենք նրանց կարդալու ցանկությունը։ Իսկ երբ մեծանում են, սովորում են ընթերցանությունից հաճույք ստանալ և նախընտրում են, որ կարդալու պահին դասարանում լռություն լինի։

Մի անգամ ես ներկա գտնվեցի երրորդ դասարանի ընթերցանության ժամին։ Ոմանք նստած էին սեղանների մոտ։ Մյուսները փռվել էին հատակին, մի քանիսն էլ տեղավորվել էին անկյուններում։ Երեքն էլ նստած էին միասին և շշուկով քննարկում էին նկարազարդումներով մի մեծ գիրք։ Ինչ-որ մեկն էլ կարդում էր մյուս երկուսի համար։ Դասարանում կատարյալ լռություն չէր՝ հանգիստ բզզոց էր, բայց դա չէր խանգարում ոչ ոքի։ Ուսուցիչը կարդում էր իր գիրքը՝ պարբերաբար բարձրացնելով աչքերը և հետևելով դասարանին՝ արդյո՞ք ամեն ինչ կարգին է։

Բոլոր քսանհինգ րոպեների ընթացքում նա միայն հայացքով շրջեց դասարանում և միայն մեկ անգամ խիստ հայացքով փորձեց սաստել անկարգ սովորողին։ Երբ դա չօգնեց, նա նախազգուշաբար բարձրացրեց մատը։ Չարաճճին զգաստացավ, փոխեց միտքը և վերադարձավ իր ընթերցանությանը։

Այս միջադեպը տեղի էր ունեցել մարտ ամսին։ Ուսուցիչը տվյալ դասարանը վերցրել էր սեպտեմբերից։Մինչ այդ, երեխաներին դասավանդել էին վատ և չէին տվել ինքնուրույն ընթերցանության ժամ։ Այս ուսուցչին անհրաժեշտ էր եղել միայն երեք ամիս, որպեսզի սովորողները ընտելանային ընթերցման ժամին։ Իսկ ևս երեք ամիս անց, այս նույն սովորողները դժգոհություն էին հայտնում, եթե ինչ-որ բան խանգարում էր իրենց այս ամենօրյա ընթերցման արարողությունը։

«Ընթերցանության ժամերը այդ դասարանում առաջին դասից անցնում էին հետաքրքիր։Փոքրերի ուշադրությունը անմիջապես գրավում էին նկարչական գրքերը, և նրանցից շատերը այնքան արագ էին թերթում գրքի էջերը, որ մի քանի րոպեից նրանց սեղանը վերածվում էր գրքերի պահոցի։ Ու նրանք չէին ցանկանում կիսել իրենց անձնական հավաքածուն։ Բայց ես կարծում եմ, որ երեխաների նման պահվածքը արդարացված է, քանզի նրանք պետք է սովորեն ընտրել, կարդալ, լինել գրքերի «աշխարհում» և հետո միայն սկսեն գիտակցել կարդալը՝ որպես սոցիալական նշանակություն ունեցող գործունեություն։Երբ երեխայի մոտ առաջանում է ցանկություն կարդալու, նա շատ արագ սկսում է հետաքրքրվել գրքերով, որից հետագայում նա միայն կշահի։ Տարվա սկզբին դժվարություններ ունեին միայն երկու սովորող։ Մեկ աղջկա համար դժվար էր քսան րոպե նստել և կարդալ, իսկ մի տղա անընդհատ ընտրում էր դժվար գրքեր և չէր կարողանում կենտրոնանալ։Բայց շուտով երկուսն էլ հարմարվեցին և սովորեցին ընթերցանության ժամին հանգիստ կարդալ» [Օքսֆորդի տարրական դասարանների ուսուցիչ Հովարդ Բիգսի զեկույցից]:

Եթե ինձ խնդրեին անվանել ընթերցողի խթանող միջավայրի պարտադիր պայմանները, առանց որի հնարավոր չէ ընթերցել, ապա ես կպնդեի, որ ընթերցանության ժամը պետք է լինի անփոփոխ։ Եվս երեք այլ նախադրյալներ՝ լավ ընտրված գրականություն, բարձրաձայն ընթերցում և ուսուցչի հսկողության ներքո կարդացածի քննարկում։

Այս չորս գլխավոր նախադրյալների նպատակը ընթերցանության ժամը ցանկալի դարձնելն է։ Հակառակ դեպքում ո՞րն է լավ գրադարան կառուցելու իմաստը, եթե ոչ ոք այն չի ընթերցելու։ Ո՞րն է գիրքը քննարկելու իմաստը, եթե ընդամենը մի քանի հոգի են այն ընթերցել։Երեխաների բարձրաձայն ընթերցումը, իհարկե, ինքնին արժեքավոր է թեկուզ միայն այն պատճառով, որ այդպիսով երեխաները կսկսեն ընթերցել , բայց քանի՞ երեխա կփորձի գիրք ընտրել։

Հասկանալի է, որ ընթերցանությունը լուծում է նաևմի շարք այնպիսի խնդիրներ, որոք ծառացած են դպրոցի առջև։ Ի դեպ, ընթերցանության որակը կարելի է գնահատել, եթե դրանում կան ընթերցանության անկախ դասեր և դրանք չեն կազմակերպվում այլ առարկաների համար նախատեսված ժամանակացույցի հաշվին։

Թարգմանության նյութը՝ https://mel.fm/chto-pochitat/1984720-otryvok

Թարգմանող՝ Մելինե Սիմոնյան